جێگیر

ئاگاداری بۆ هەموو ئەندامان و میوانان!

مەکۆکان تەنها شوێنی وتوێژکردنی بەرفراوانی هەموو بابەتەکانی ویکی و بوارەکانی سەرچاوەی کراوەیە. هەروەها بابەتەکانی ڕادیۆ و پۆدکاستی چاوگ. بۆ پرسیاری نوێ بەشەکانی مەکۆ بەدروستی هەڵبژێرە بزانە پرسیارەکەت لە کامە هاوپۆلدا جێگای دەبێتەوە و دڵنیابە وەڵام وەردەگریتەوە.

#1 January 14, 2009, 20:57

هاوکار شوان
چاودێران
تۆماربووە لە: November 24, 2008,
پەیامەکان: 156

چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

تێبینی:
ئەم بابەتە زۆر کراوە لەویکی.
http://www.chawg.org/wiki/index.php?title=CLI"

پاش دامەزراندنی دابەشکردنێکی لینوکس ئەوەی گرنگ بێت ئەوەیە کە چۆن کار بکەیت لەگەڵ تێرمینالدا بەو فەرمانانەی (Commands) کە هەن. لێرەدا هەوڵ ئەدەم کە ئەو فرمانانە ڕوون بکەمەوە کە هەن و کاریان چییە؟ تاوەکو بۆ بەکارهێنەرێکی سەرەتایی زۆر گران نەبێت کە چۆن سیستەمێکی کارگێڕی نوێ بەکاردەهێنێت و چۆن دەست پێ بکات.
1. فەرمانی ls :
[latini:qwmdw74x]ls[/latini:qwmdw74x]
بەنووسینی ئەم فەرمانە لیستی هەموو ئەو بوخچەو پەڕگەو پێڕستانە دەردەکەوێت کە هەن لەناو ئەو شوێنەی کە تۆی لێی وەستاویت.
بۆ نموونە ئەگەر ئەگەر ئێمە لەناو بۆخچەی chawg چەند پەڕگەیەکەی وەک java, html, css, perl ـمان هەبێت، کاتێک لە تێرمینال ls دەنووسین ئەوە بەم شێوەیە دەبێت:[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost chawg]$ ls
css  html  java  perl[/latini:qwmdw74x]
بەڵام ئەگەر بنووسین ls -l ئەوە ئەو زیاتر ڕوونکردنەوە دەبینین کە ئەویش پێمان ئەڵێت: ڕۆژو کاتی پەڕگەکان و دەسەڵاتەکان (خوێندنەوەی/دەستکاریکردنی) هەروەها ناوی بەکارهێنەر.
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost chawg]$ ls -l
total 0
-rw-rw-r-- 1 hawkar hawkar 0 2009-01-14 21:07 css
-rw-rw-r-- 1 hawkar hawkar 0 2009-01-14 21:07 html
-rw-rw-r-- 1 hawkar hawkar 0 2009-01-14 21:07 java
-rw-rw-r-- 1 hawkar hawkar 0 2009-01-14 21:08 perl[/latini:qwmdw74x]
2. فەرمانی cd : لەڕێگەی ئەم فەرمانەوە ئەتوانین بچینە هەر پێڕستێک (directory) کە مەبەستمانە، بۆ نموونە:
ئێمە لەسەر ڕوومێزەکەمان(Desktop) بوخچەیەکمان هەیە ناوی chawg ـەو ئەمانەوێت بچینە ناوی ئەوە بەم شێوەیە ئەبێت، سەرەتا ئەنووسین:
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost ~]$ cd Desktop/[/latini:qwmdw74x]
ئەگەر بمانەوێت بزانین کە بوخچەی chawg هەیە لەسەر ڕوومێزەکە ئەوە هەمان فەرمانی خاڵی 1 دەنووسین:
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost Desktop]$ ls
chawg[/latini:qwmdw74x]
پاشان دەنووسین:
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost Desktop]$ cd chawg/
[hawkar@localhost chawg]$[/latini:qwmdw74x]
وەک دیارە کە لەسەر ڕوومێزەکەوە چوینە ناو بوخچەی chawg ـەوە.

باشە ئەگەر بتەوێت بگەڕێیتەوە سەر ڕوومێزەکەت؟ ئەوە زۆر ئاسانە تەنها بنووسە:
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost chawg]$ cd ..
[hawkar@localhost Desktop]$[/latini:qwmdw74x]
بەڵام ئەگەر بەتەنها بنووسی cd ئەوە دەگەڕێیتەوە home/hawkar لێرەدا hawkar مەبەست لێی ناوی بەکارهێنەرە. هەر کات کە تێرمیناڵ دەکەیتەوە ئەوە ڕاستەوخۆ لەوێ وەستاویت.

3. فەرمانی pwd: ئەم فەرمانە بەکاردێت بۆ ئەوەی کە بزانیت لەچ شوێنێکدا وەستاویت ئێستا (مەبەست لە تێرمینال)ـە.
[latini:qwmdw74x][hawkar@localhost chawg]$ pwd
/home/hawkar/Desktop/chawg[/latini:qwmdw74x]

لینکی بەسوود:
1. بۆ زانیاری زیاتر لەسەر ls و ئەو هەڵبژاردنانەی کەبەکاردێت لەگەڵیدا
2. http://en.wikipedia.org/wiki/Pwd

دەرهێڵ

#2 January 14, 2009, 21:17

Anonymous
میوان

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

دەستخۆش، هەروەها لەهەمان کاتدا بەکاربەری نوێی لینوکس دەتوانێت هیچ کات Shell  بەکار نەبات (Terminal, konsole,xtrem). بەڵام ئەو زانیاریانەی جەنابت نوسیوتن بنەمای فێربوونی زانستەکەن بەدروستی، واتا تۆ کاتێک بەپڕۆگرامێکی وەکو FileZilla پەڕگەکانی ناو بوخچەیەکت نیشان دەدرێت هەر هەمان شتە لەگەڵ ls -l دا.
تێبینی: نوسینەکانی ناو Shell بەزمانی Bash ن واتا دەکرێت بخرینە نێو تاگی [code] لێرەش.
دوو فرمانی تر هەن کەزۆر گرنگن locate, find.

بژین

#3 January 14, 2009, 21:23

Anonymous
میوان

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

ls -a بۆ نیشاندانی پەڕگە و بوخچەی شاراوەیە، واتا نیشاندانی گشت. تەماشای ئەم دوو جیاوازیە بکە بۆ نمونە:

sia@debian:~$ ls
ckb  Desktop  Downloads  Music  Pictures  Private-Doc  Templates
sia@debian:~$ ls -a
.                 .debtags         .ICEauthority         .purple
..                Desktop          .java                 .recently-used          Downloads        .kazehakase           .recently-used.xbel
.aptitude         .filezilla       .kde                  .Skype
.aspell.en.prepl  .fontconfig      .local                .subversion
.aspell.en.pws    .gconf           Templates
.bash_history     .gconfd          .mozilla              .thumbnails
.bash_logout      .gimp-2.4        .mozilla-thunderbird  .vlc
.bashrc           Music                 .w3m
.cache		  .openoffice.org2      .Xauthority
ckb               .google          Pictures              .xchat2
.config           .gstreamer-0.10  Private-Doc           .xsession-errors
.dbus             .gtk-bookmarks   .profile
sia@debian:~$ 

#4 January 14, 2009, 21:38

هاوکار شوان
چاودێران
تۆماربووە لە: November 24, 2008,
پەیامەکان: 156

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

دەست خۆش، سوپاس.
لەناو تاگی [latini] جوانتر دەردەکەون بەڕای من wink
بۆ فەرمانەکانی تر ووردە ووردە لێی باس ئەکەم(ین)، ئەمە تەنها سەرەتایەک بوو.

دەرهێڵ

#5 January 14, 2009, 21:47

Anonymous
میوان

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

زۆر چاکە، man page یان ئەم ماڵپەڕە بەسەرهێڵ هەموویانی لەخۆ گرتووە:
http://www.ss64.com/bash/"

#6 January 14, 2009, 21:57

دابان
چاودێران
شوێن: سلێمانی
تۆماربووە لە: November 23, 2008,
پەیامەکان: 111

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

دەست خۆش
ئەی جیاوازیان چییە لەگەڵ ls -t دا؟


Those who speak know nothing

دەرهێڵ

#7 January 14, 2009, 22:00

Anonymous
میوان

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

دابان نووسی:

دەست خۆش
ئەی جیاوازیان چییە لەگەڵ ls -t دا؟

ls -t : واتا ڕیزکردن بەگوێرەی دواهەمین دەستکاریکراو(ئاشکرا).

#8 January 14, 2009, 22:04

دابان
چاودێران
شوێن: سلێمانی
تۆماربووە لە: November 23, 2008,
پەیامەکان: 111

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سیا نووسی:
دابان نووسی:

دەست خۆش
ئەی جیاوازیان چییە لەگەڵ ls -t دا؟

ls -t : واتا ڕیزکردن بەگوێرەی دواهەمین دەستکاریکراو(ئاشکرا).

سوپاس
سودم زۆر بینی لەم بابەتە
هەر بژیت.


Those who speak know nothing

دەرهێڵ

#9 January 14, 2009, 22:22

هاوکار شوان
چاودێران
تۆماربووە لە: November 24, 2008,
پەیامەکان: 156

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سیا نووسی:
زۆر چاکە، man page یان ئەم ماڵپەڕە بەسەرهێڵ هەموویانی لەخۆ گرتووە:
http://www.ss64.com/bash/"

ئەوەی ئێستا زۆر کەس لەدەستی هاوارییەتی بریتییە لەزمانی ئینگلیزی، بۆیە لێرە ئەو فەرمانانە دەناسێنین بە(بەکورتی)و بەکوردی وە زۆر ناچینە بنج و بناوانی. ئەگینا ئەو بەستەرەو زۆر بەستەری تریش ئەکرێت بناسێنین کە پێویست بە ناساندنی نەکات بەکوردی. بەڵام وەک ووتم هۆیەکەی ئەوەیە.

کاتێکی خۆش

دەرهێڵ

#10 March 9, 2009, 23:25

تێکۆشەر
چاودێران
تۆماربووە لە: March 9, 2009,
پەیامەکان: 140

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سڵاو !
بەڕاستی خۆشحاڵت کردم کاک سیا بە دانانی لینکی چاوگ، دووبارە دەستت خۆش بێت. دەستتی هەمووتان خۆش بێت بۆ ئەم سایتە قەشنگە!
سەرەتا تێبینیەکەم هەیە لەبارەی زمانەوانی کاتێک یەکێک دەیەوێت پەیامێک بنێرێت بۆ پەیامێکی پێشوو داندراو لێرە دەنووسرێت وەڵامێک بنێرە، پێم باشترە بکرێتە پەیامێک بنێرە، چونکە مەرج نییە ئەوەی دەنوسێت لەناو پەیامێکی پێشوو ئەوا تەنها وەڵام بێت. بۆ نموونە من ئێستا پرسیارێکم هەیە. ناتوانم بڵێم وەڵامێکم نووسی. هیوادارم مەبەستەکەم گەیاندبێت و وە شوێنەکەشی گونجاو بێت. پرسیارەکەم دەربارەی فرمانی [latini:1rqhj1ps]cd[/latini:1rqhj1ps] یە...
ئەگەر بتەوێت بچیتە ناو بوخچەیەکەوە کە ناوێکی دووبڕگەیی هەبێت ناتوانیت بەو شێوەیەی کە لەسەرەوەدا ڕوونکراوەتەوە. بۆنموونە ئەگەر بچمە ناو بوخچەی [latini:1rqhj1ps]wenekani min[/latini:1rqhj1ps]  چۆن دەتوانم ئەو کارە بکەم.
بابەتێکی بەسوودە ، هیوادارم درێژەی پێبدەین. بەتایبەت بۆ من کە تازەم لە دنیای لینوکس.
دەستتان خۆشبێت

                                                                                                                                      خۆشم دەوێی لینۆکس

دەرهێڵ

#11 March 10, 2009, 10:21

Sia
چاودێران
شوێن: Østjylland
تۆماربووە لە: January 30, 2009,
پەیامەکان: 2,231
ماڵپەڕ

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سەرەتا خۆشهاتی، سەبارەت بەدووگمەی وەڵام یان پەیام، لەوەشاندنی داهاتوودا لەگەڵ کۆمەڵێک تێبینی تردا چاک دەکرێت یان لەنزیکترین دەرفەتدا. سوپاس.
ئێمە سیستەمان وایە، ئەگەر بابەتەکە بەردەوام پرسیار و وەڵامی تێدا بێت. دەیکەین بەبابەتێکی پوخت لەویکی وەکو ئەوانەی تائێستا لێرە و لەوی کۆکراونەتەوە.
http://www.chawg.org/wiki/index.php?tit ... t:AllPages"
سەبارەت بەپرسیارەکەت ئایا بوخچەیەک بۆشایی هەبێت وەکو:
[latini:onfetmpu]wenekani min/[/latini:onfetmpu]
دەبێت بەم شێوەیە بێت:
[latini:onfetmpu]wenekani min/[/latini:onfetmpu]
یان ئەوەی لەبەرنامە داڕشتن سەرەتایەکی هەبێت دەیخاتە نێو ڕیزبەندەوە جا تاک خاڵ بێت ' یان جووت خاڵ " وەکو ئەم نمونەیەوە:
[latini:onfetmpu]sia@debian:~$ cd "wenekani min"
sia@debian:~/wenekani min$[/latini:onfetmpu]
بەڵام بەڕێز تێکۆشەر کاتێک دەنوسیت cd we یان cd wen تەنها چەند پیتی یەکەمی بوخچەکە بە دوگمەی TAB بەخۆکار ناوەکەت بۆ تەواو دەکات بەم شێوەیە:
[latini:onfetmpu]sia@debian:~$ cd wenekani min/
sia@debian:~/wenekani min$[/latini:onfetmpu]

دەرهێڵ

#12 March 10, 2009, 22:41

تێکۆشەر
چاودێران
تۆماربووە لە: March 9, 2009,
پەیامەکان: 140

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سڵاو!

دەستخۆش کاک سیا، وەڵامەکەم دەستکەوت. هەر بژیت

دەرهێڵ

#13 March 11, 2009, 14:21

Sia
چاودێران
شوێن: Østjylland
تۆماربووە لە: January 30, 2009,
پەیامەکان: 2,231
ماڵپەڕ

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

بابەتەکە زۆر کراوە لەویکی
http://www.chawg.org/wiki/index.php?title=CLI"
پێداچوونەوەی بکەن و بژین.

دەرهێڵ

#14 March 14, 2009, 16:10

هاوکار شوان
چاودێران
تۆماربووە لە: November 24, 2008,
پەیامەکان: 156

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سیا نووسی:
بابەتەکە زۆر کراوە لەویکی
http://www.chawg.org/wiki/index.php?title=CLI"
پێداچوونەوەی بکەن و بژین.

سوپاس و بژیت، گەر بکرێت لەپەڕەی سەرەتاشدا زیادی بکەیت (لە ویکیەوە).
۲ فرمانی تر زیادکرا ئەمڕۆ .

دەرهێڵ

#15 March 14, 2009, 21:51

Sia
چاودێران
شوێن: Østjylland
تۆماربووە لە: January 30, 2009,
پەیامەکان: 2,231
ماڵپەڕ

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

هاوکار شوان نووسی:

سوپاس و بژیت، گەر بکرێت لەپەڕەی سەرەتاشدا زیادی بکەیت (لە ویکیەوە).
۲ فرمانی تر زیادکرا ئەمڕۆ .

دەستەکانت خۆش و لەگەڵ هەندێک بابەتی نوێی جوانی تر زۆرکران بۆ پەڕەی یەکەم.

دەرهێڵ

#16 May 7, 2009, 20:50

تێکۆشەر
چاودێران
تۆماربووە لە: March 9, 2009,
پەیامەکان: 140

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

سڵاو
ئەمەش چەند فرمانێکی تر...

بۆ زانینی جۆرو خێرایی پرۆسێسەر ئەم فرمانە بنووسە لە تەرمیناڵ*

cat /proc/cpuinfo

بۆ زانینی میمۆری کۆمپیوتەرەکەت ئەم فرمانە بنووسە لە ترمیناڵ

cat /proc/meminfo

بۆ زانیاری لەسەر هارددیسک ئەم فرمانە بەکاردێت. بەشێوەیەکی ڕوون و ئاشکرا دەتوانرێت زانیاری لەسەر پارتیشنەکان بزانرێت.

df -h

بۆ زنیاری دەربارەی ژمارەی ئای پی و کارتەکانی پەیوەندی کۆمپیوتەرەکەت ئەم فرمانە بەکار دێت

ifconfig

ئەگەر بتەوێت لە تەرمیناڵ پرۆگرامە کراوەکان و فایلە جالاککراوەکانی سەر سیستەم ببینی ئەوا ئەم فرمانە بەکاردێت. لە ڕێگەی ئەم فرمانەوە دەتوانرێت بزانرێت بڕی هەر پرۆسێسێک چەندە لە رام و پرۆسێسەر دەبات.

top

بۆ دەرچوون لە فرمانی top پەنجە بنێ بە کلیلی q

بۆ زانینی جۆری سیستەم و وەشانەکەی ئەم فرمانە بەکاردێت.

lsb_release -a

تێبینی:
1-فرمانەکان لەسەر ئوبونتو تاقیکراونەتەوە.
2-بۆ کردنەوەی terminal  لە ئوبونتو بەم شێوەیە دەبێت
Applications menu -> Accessories -> Terminal
سەرجاوە
https://help.ubuntu.com/community/UsingTheTerminal

دەرهێڵ

#17 May 10, 2009, 16:43

ئامانج
چاودێران
شوێن: Terminal
تۆماربووە لە: November 29, 2008,
پەیامەکان: 286

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

هەربژى کاک تێکۆشەر,
کاکى من ئەگەر هەژمارت هەیە لە ویکى چاوگ ئەتوانى ئەو فرمانانە زۆر  بکەیت لە بابەتى CLI  ئەگەر نا,ئەوە ئەتوانى داواى دروستکردنى هەژمار بکەیت,بۆ ئەوەى خۆت بۆى زۆر بکەیت,
http://www.chawg.org/wiki/index.php?tit ... 9.86.DB.8C"

بژین,

دەرهێڵ

#18 February 15, 2010, 23:32

تێکۆشەر
چاودێران
تۆماربووە لە: March 9, 2009,
پەیامەکان: 140

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

حەز دەکەم ئەم فرمانەش زیاد بکەم کە کوژاندنەوەی کۆمپیەتەرە دوای ئەو ماوەیەی کە خۆت دەتەوێت بکوژێتەوە،بەڕاستی سەرنج راکێشە و من زۆر سودی لێدەبینم بەتایبەت کە شەوان حەز دەکەم بە دیار موزیکەوە یان گۆرانیەوە خەوم لێبکەوێت رەنگە ئارەزوویەکی سەیر بێت بەڵام وام  wink


shutdown -h +120

لەم نمونەی سەرەوە:
وەک دیارە -h بەمانای halt
+120 واتە دوای 120 دەقەی تر کۆمپیوتەر بکوژێتەوە
*تێبینی پێویست دەکات وەکو root بچیتە ژوورەوە لە تەرمیناڵ چونکە تەنها root دەسەڵاتی ئەو کارەی هەیە

چۆن دەتوانی ببیتە root .

tekosher@ubuntu-laptop:/$ sudo -s
[sudo] password for tekosher: 
root@ubuntu-laptop:/root# shutdown -h +120

Broadcast message from tekosher@ubuntu-laptop
	(/dev/pts/1) at 0:20 ...

The system is going down for halt in 120 minutes!

دەرهێڵ

#19 February 15, 2010, 23:35

تێکۆشەر
چاودێران
تۆماربووە لە: March 9, 2009,
پەیامەکان: 140

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

ئامانج نووسی:

هەربژى کاک تێکۆشەر,
کاکى من ئەگەر هەژمارت هەیە لە ویکى چاوگ ئەتوانى ئەو فرمانانە زۆر  بکەیت لە بابەتى CLI  ئەگەر نا,ئەوە ئەتوانى داواى دروستکردنى هەژمار بکەیت,بۆ ئەوەى خۆت بۆى زۆر بکەیت,
http://www.chawg.org/wiki/index.php?tit ... 9.86.DB.8C"

بژین,

ببورە کاک ئامانج زۆر درەنگ وەڵامم دایتەوە  neutral
نەخێر براگیان هەژمارم نییە وە ئارەزووم لێیە بەشدار بم. ئەگەر رێبدەن  smile

دەرهێڵ

#20 February 16, 2010, 00:54

Sia
چاودێران
شوێن: Østjylland
تۆماربووە لە: January 30, 2009,
پەیامەکان: 2,231
ماڵپەڕ

Re: چەند وانەیەکی فێرکاری (فەرمانەکان) - بەشی 1

تێکۆشەر نووسی:

نەخێر براگیان هەژمارم نییە وە ئارەزووم لێیە بەشدار بم. ئەگەر رێبدەن

زۆریش بەخۆشحاڵیەوە، ئەگەر نامەیەک لێرە بنێریت بەچاوان تابۆناونیشانی ئەلیکترۆنیتی بنێرین
http://www.chawg.org/meko/peywendi.php"

دەرهێڵ

تەختەی پێپەڕە

بەهێزە بە : FluxBB