جیاوازیی نێوان پێداچوونەوەکانی «Fedora»

لە چاوگ
Share/Save/Bookmark
 
(٤٧ دەستکاری لەلایەن {بەکارھێنەرێکەوە} بیشاننادرێت)
ھێڵی ١: ھێڵی ١:
[[Image:Fedora.jpg|left|thumb|120px|لۆگۆی فێدورا]]
+
[[Image:Fedora.jpg|left|thumb||لۆگۆی فێدورا]]
 
'''فێدورا Fedora''' کە پێشتر ناوی (Fedora Core) بوو وەشانێکی خۆڕایی [http://www.redhat.com/rhel/ Red Hat Enterprise Linux] و کورتکراوەکەی بریتییە لە RHEL. فێدورا بۆ خۆی لەلایەن Red Hatـەوە پشتگیری دەکرێت و هەر بۆ خۆشیان دامەزرێنەری ئەو دابەشکردنەن. مەبەستیشیان (ئامانجیان) لەوە ئەوەبوو کە دابەشکردنێکی لینوکسی تەواوو چاکی خۆڕایی بۆ بەکارهێنەران و ئارەزوومەندانی جیهانی کۆمپیوتەر بخوڵقێنن و لەسەر بنەمای نەرمەکاڵای خۆڕا بێت. فێدورا ساڵانە یەک بۆ دووجار بەرزدەکرێتەوە (upgrade).
 
'''فێدورا Fedora''' کە پێشتر ناوی (Fedora Core) بوو وەشانێکی خۆڕایی [http://www.redhat.com/rhel/ Red Hat Enterprise Linux] و کورتکراوەکەی بریتییە لە RHEL. فێدورا بۆ خۆی لەلایەن Red Hatـەوە پشتگیری دەکرێت و هەر بۆ خۆشیان دامەزرێنەری ئەو دابەشکردنەن. مەبەستیشیان (ئامانجیان) لەوە ئەوەبوو کە دابەشکردنێکی لینوکسی تەواوو چاکی خۆڕایی بۆ بەکارهێنەران و ئارەزوومەندانی جیهانی کۆمپیوتەر بخوڵقێنن و لەسەر بنەمای نەرمەکاڵای خۆڕا بێت. فێدورا ساڵانە یەک بۆ دووجار بەرزدەکرێتەوە (upgrade).
  
 
== کورتەیەک لەسەر فێدورا ==
 
== کورتەیەک لەسەر فێدورا ==
[[Image:Fedora10-desktop.png|left|thumb|150px|ڕوومێزی فێدورا ١٠ بۆ دەوروبەری Gnome]]
+
[[Image:Fedora_20_GNOME.png|left|thumb||ڕوومێزی فێدورا ٢٠ بۆ دەوروبەری Gnome]]
وەک ئاشکرایە کە [[Red Hat]] لەپشت فێدوراوەیەو پێشتر باسکرا لەسەرەوە. خۆی لەڕاستیدا ناوی «Red Hat Linux» بوو. لە هاوینی ٢٠٠٢ـدا «Red Hat Enterprise Linux» دەرچوو وە بە پارە بوو بەڵام سەرکەوتنێکی ئەوتۆی بەدەست نەهێنا، یەک لەهۆیەکان ئەوەبوو کە هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆ لەنێوان دابەشکردنە خۆڕاییەکەو ئەوەی کە بە پارە بوو نەبوو. لەهاوینی ٢٠٠٤ـدا بڕیاری ئەوەیاندا کە «Red Hat Linux» لاببەن و لەجێگای ئەوە دابەشکردنێکی تر بهێننەکایەوە کا زیاتر کراوەتر بێت و کاریگەربێت بۆ بۆ بەکارهێنەران. دوای بگرەو بەردەیەکی زۆر بڕیاری ئەوەدرا کە «Red Hat Linux» و Fedora Linux Project لێکبدەن و ناوی لیبنێن پرۆژەی فێدورا (Fedora Project)، کە لەدواییدا دابەشکردنی Fedora Coreـی لێ دەرچوو. هەروەها لە فێدورا ٧ (وەشانی حەوتەم) ناوی گۆڕاو بەتەواوەتی ناونرا فێدورا.
+
وەک ئاشکرایە کە [[RedHat]] لەپشت فێدوراوەیەو پێشتر باسکرا لەسەرەوە. خۆی لەڕاستیدا ناوی «Red Hat Linux» بوو. لە هاوینی ٢٠٠٢ـدا «Red Hat Enterprise Linux» دەرچوو وە بە پارە بوو بەڵام سەرکەوتنێکی ئەوتۆی بەدەست نەهێنا، یەک لەهۆیەکان ئەوەبوو کە هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆ لەنێوان دابەشکردنە خۆڕاییەکەو ئەوەی کە بە پارە بوو نەبوو. لەهاوینی ٢٠٠٤ـدا بڕیاری ئەوەیاندا کە «Red Hat Linux» لاببەن و لەجێگای ئەوە دابەشکردنێکی تر بهێننەکایەوە کا زیاتر کراوەتر بێت و کاریگەربێت بۆ بۆ بەکارهێنەران. دوای بگرەو بەردەیەکی زۆر بڕیاری ئەوەدرا کە «Red Hat Linux» و Fedora Linux Project لێکبدەن و ناوی لیبنێن پرۆژەی فێدورا (Fedora Project)، کە لەدواییدا دابەشکردنی Fedora Coreـی لێ دەرچوو. هەروەها لە فێدورا ٧ (وەشانی حەوتەم) ناوی گۆڕاو بەتەواوەتی ناونرا فێدورا.
  
 
== هەندێکی زانیاری تر بەگشتی ==
 
== هەندێکی زانیاری تر بەگشتی ==
ھێڵی ٢٢: ھێڵی ٢٢:
 
</pre>
 
</pre>
  
*بەکارهێنانی گورزەی RPM : کە کڵاوی سور (Red Hat) بەهەمان شت لەپشت ئەم گورزەی سیستەمەوەیە، وە کورتکراوەکەی بریتییە لە '''Red Hat Package Manager'''. ئەم گورزەی سیستەمە بەواتای ئەوەی کە تەواو دەتوانێت هەر گورزەیەک دابمەزرێنێت و لەهەمان کاتیشدا بی سڕێتەوە وە هەروەهاش upgradeـی بکات.
+
*بەکارهێنانی گورزەی RPM : کە کڵاوی سور [[RedHat]] بەهەمان شت لەپشت ئەم گورزەی سیستەمەوەیە، وە کورتکراوەکەی بریتییە لە '''Red Hat Package Manager'''. ئەم گورزەی سیستەمە بەواتای ئەوەی کە تەواو دەتوانێت هەر گورزەیەک دابمەزرێنێت و لەهەمان کاتیشدا بی سڕێتەوە وە هەروەهاش upgradeـی بکات.
 
'''بۆ نموونە''' ئەگەر بویسترێت گورزەیەک دابمەزرێنیت:
 
'''بۆ نموونە''' ئەگەر بویسترێت گورزەیەک دابمەزرێنیت:
 
<pre>
 
<pre>
ھێڵی ٣١: ھێڵی ٣١:
 
{| class="wikitable"
 
{| class="wikitable"
 
|-bgcolor=#cccccc
 
|-bgcolor=#cccccc
!ژمارە
+
! ناوی پرۆژە
!ناوەکان
+
! وەشان
 +
! ناوەکان  
 
!ڕێکەوتی وەشاندن
 
!ڕێکەوتی وەشاندن
!ناوکی لینوکس
+
! ناوکی لینوکس
!X
 
!GNOME
 
!KDE
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 +
| rowspan="6" align="center" | Fedora Core
 
 
 
|«Yarrow»
 
|«Yarrow»
 
|٥. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٣
 
|٥. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٣
 
|2.4.19
 
|2.4.19
|XFree86 4.3.0
 
|2.4
 
|3.1.4
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٥١: ھێڵی ٤٧:
 
|١٨. ئایاری ٢٠٠٤
 
|١٨. ئایاری ٢٠٠٤
 
|2.6.4
 
|2.6.4
|X.Org 6.7.0
 
|2.6
 
|3.2.2
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٥٩: ھێڵی ٥٢:
 
|٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٤
 
|٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٤
 
|2.6.9
 
|2.6.9
|X.Org 6.8.0
 
|2.8
 
|3.3.0
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٦٧: ھێڵی ٥٧:
 
|١٣. حوزەیرانی ٢٠٠٥
 
|١٣. حوزەیرانی ٢٠٠٥
 
|2.6.11
 
|2.6.11
|X.Org 6.8.2
 
|2.10
 
|3.4
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٧٥: ھێڵی ٦٢:
 
|٢٠. ئازاری ٢٠٠٦
 
|٢٠. ئازاری ٢٠٠٦
 
|2.6.16
 
|2.6.16
|X.Org 7.0
 
|2.14
 
|3.5.1
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٨٣: ھێڵی ٦٧:
 
|٢٤. تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦
 
|٢٤. تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦
 
|2.6.18
 
|2.6.18
|X.Org 7.1
 
|2.16
 
|3.5.4
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 +
| rowspan="14" align="center"| Fedora
 
 
 
|«Moonshine»
 
|«Moonshine»
 
|٣١. ئایاری ٢٠٠٧
 
|٣١. ئایاری ٢٠٠٧
 
|2.6.21
 
|2.6.21
|X.Org 7.2
 
|2.18
 
|3.5.6
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ٩٩: ھێڵی ٧٨:
 
|٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٧
 
|٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٧
 
|2.6.23
 
|2.6.23
|X.Org 7.2
 
|2.20
 
|3.5.8
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
 
ھێڵی ١٠٧: ھێڵی ٨٣:
 
|١٣. ئایاری ٢٠٠٨
 
|١٣. ئایاری ٢٠٠٨
 
|2.6.25
 
|2.6.25
|X.Org 7.3
 
|2.22
 
|4.0.3
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|١٠
 
|١٠
ھێڵی ١١٥: ھێڵی ٨٨:
 
|١١.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٨
 
|١١.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٨
 
|2.6.27
 
|2.6.27
|X.Org 7.3
 
|2.24
 
|4.1.3
 
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|-bgcolor=#eeeeee
 
|۱۱
 
|۱۱
ھێڵی ١٢٣: ھێڵی ٩٣:
 
|٩.حوزەیرانى ٢٠٠٩
 
|٩.حوزەیرانى ٢٠٠٩
 
|2.6.29
 
|2.6.29
|X.Org
+
|-bgcolor=#eeeeee
|2.26
 
|4.2
 
|-bgcolor=#72F660
 
 
|۱۲
 
|۱۲
 
|«Constantine»
 
|«Constantine»
 
|١۷.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٩
 
|١۷.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٩
 
|2.6.31
 
|2.6.31
|X.Org
+
|-bgcolor=#eeeeee
|2.28
+
|۱۳
|4.3
+
|«Goddard»
 +
|۲۵.ئایاری ۲۰۱۰
 +
|2.6.33
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٤
 +
|«Laughlin»
 +
.تشرینی دووهەمی ٢٠١١
 +
|2.6.35
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٥
 +
|«Lovelock»
 +
|٢٤. ئایاری ٢٠١١
 +
|2.6.38
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٦
 +
|«Verne»
 +
|٨.تشرینی دووهەمی ٢٠١١
 +
|3.1
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٧
 +
|«Beefy Miracle»
 +
|٢٩. ئایاری ٢٠١٢
 +
|3.3
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٨
 +
|«Spherical Cow»
 +
|١٥. کانونی دووهەمی ٢٠١٣
 +
|3.6
 +
|-bgcolor=#eeeeee
 +
|١٩
 +
|«Schrödinger's Cat»
 +
|٢.تەمموزی ٢٠١٣
 +
|3.9
 +
|-bgcolor=#3fbc0e
 +
|٢٠
 +
|«Heisenbug»
 +
|١٧.کانونی یەکەمی ٢٠١٣
 +
|3.11
 
|-
 
|-
 
|colspan = "9" bgcolor=#FFE1E1 align="right"|ئەو خشتەیەی سەرەوە پێکهاتووە لە وەشانەکانی فێدورا هەر لەسەرەتاوەو ناوەکانیان و ڕێکەوتی وەشاندنیان، هەروەها وەشانی ناوکی لینوکس کە لەگەڵ ئەو وەشانەدا دامەزراوە. هەروەها دەوروبەری gnome و kde.
 
|colspan = "9" bgcolor=#FFE1E1 align="right"|ئەو خشتەیەی سەرەوە پێکهاتووە لە وەشانەکانی فێدورا هەر لەسەرەتاوەو ناوەکانیان و ڕێکەوتی وەشاندنیان، هەروەها وەشانی ناوکی لینوکس کە لەگەڵ ئەو وەشانەدا دامەزراوە. هەروەها دەوروبەری gnome و kde.
ھێڵی ١٥٤: ھێڵی ١٥٨:
 
Image:Fedora11 KDE.png|فێدورا ١۱
 
Image:Fedora11 KDE.png|فێدورا ١۱
 
Image:Fedora 12 GNOME.png|فێدورا ١۲
 
Image:Fedora 12 GNOME.png|فێدورا ١۲
 +
Image:Fedora_13_GNOME.png|فێدورا ١۳
 
</gallery>
 
</gallery>
  

دوایین پێداچوونەوەی ‏١٤:٢٧، ٧ی ئازاری ٢٠١٤

لۆگۆی فێدورا

فێدورا Fedora کە پێشتر ناوی (Fedora Core) بوو وەشانێکی خۆڕایی Red Hat Enterprise Linux و کورتکراوەکەی بریتییە لە RHEL. فێدورا بۆ خۆی لەلایەن Red Hatـەوە پشتگیری دەکرێت و هەر بۆ خۆشیان دامەزرێنەری ئەو دابەشکردنەن. مەبەستیشیان (ئامانجیان) لەوە ئەوەبوو کە دابەشکردنێکی لینوکسی تەواوو چاکی خۆڕایی بۆ بەکارهێنەران و ئارەزوومەندانی جیهانی کۆمپیوتەر بخوڵقێنن و لەسەر بنەمای نەرمەکاڵای خۆڕا بێت. فێدورا ساڵانە یەک بۆ دووجار بەرزدەکرێتەوە (upgrade).

کورتەیەک لەسەر فێدورا

ڕوومێزی فێدورا ٢٠ بۆ دەوروبەری Gnome

وەک ئاشکرایە کە RedHat لەپشت فێدوراوەیەو پێشتر باسکرا لەسەرەوە. خۆی لەڕاستیدا ناوی «Red Hat Linux» بوو. لە هاوینی ٢٠٠٢ـدا «Red Hat Enterprise Linux» دەرچوو وە بە پارە بوو بەڵام سەرکەوتنێکی ئەوتۆی بەدەست نەهێنا، یەک لەهۆیەکان ئەوەبوو کە هیچ جیاوازییەکی ئەوتۆ لەنێوان دابەشکردنە خۆڕاییەکەو ئەوەی کە بە پارە بوو نەبوو. لەهاوینی ٢٠٠٤ـدا بڕیاری ئەوەیاندا کە «Red Hat Linux» لاببەن و لەجێگای ئەوە دابەشکردنێکی تر بهێننەکایەوە کا زیاتر کراوەتر بێت و کاریگەربێت بۆ بۆ بەکارهێنەران. دوای بگرەو بەردەیەکی زۆر بڕیاری ئەوەدرا کە «Red Hat Linux» و Fedora Linux Project لێکبدەن و ناوی لیبنێن پرۆژەی فێدورا (Fedora Project)، کە لەدواییدا دابەشکردنی Fedora Coreـی لێ دەرچوو. هەروەها لە فێدورا ٧ (وەشانی حەوتەم) ناوی گۆڕاو بەتەواوەتی ناونرا فێدورا.

هەندێکی زانیاری تر بەگشتی

  • فێدورا زۆر گونجاوە بۆ کەسێکی تازە بەکارهێنەری گنو/لینوکس.
  • فێدورا بەهۆی ئەوەی وەشانەکانی ماوەیەکی کەم ئەمێنێتەوە بۆیە هەندێ کەس پێیان وایە کە ئەمە خاڵێکی لاوازە چونکە بەکارهێنەر پێویستی بە دابەشکردنێکە کە توانای مانەوەی زۆری هەبێت واتە زۆر بژێت. بەڵام ئەمەش خۆی لەخۆیدا باشە بۆ دابەشکردنێکی وەک فێدورا چونکە ڕۆژانە گۆڕانکاری و نوێکاری و داهێنان دەکرێت لە بواری تەکنەلۆژیادا مەبەست زیاتر ڕەقەکاڵاکانە، ئەمەش وادەکات کە فێدورا زیاتر خۆی بگونجێنێت لەگەڵ ئەو ڕەقەکاڵایانەداو هەروەها نەرمەکاڵاکانیش.
  • بەکارهێنانی yum کە کورتکراوەی Yellow dog Updaterـە بۆ دامەزراندن و تازەکردنەوەی گورزەکان.

بۆ نموونە:
١. بۆ دامەزراندنی لێدەری VedioLAN ڕاستەوخۆ:

yum install vlc

٢. بۆ داگرتنی دوایین تازەگەرییەکان: کەهەموو گورزەکان تازەدەکاتەوە بۆ دوایین وەشان:

yum update
  • بەکارهێنانی گورزەی RPM : کە کڵاوی سور RedHat بەهەمان شت لەپشت ئەم گورزەی سیستەمەوەیە، وە کورتکراوەکەی بریتییە لە Red Hat Package Manager. ئەم گورزەی سیستەمە بەواتای ئەوەی کە تەواو دەتوانێت هەر گورزەیەک دابمەزرێنێت و لەهەمان کاتیشدا بی سڕێتەوە وە هەروەهاش upgradeـی بکات.

بۆ نموونە ئەگەر بویسترێت گورزەیەک دابمەزرێنیت:

rpm -ivh nawi_gurzeke.rpm

هەموو وەشانە دەرچووەکانی فێدورا

ناوی پرۆژە وەشان ناوەکان ڕێکەوتی وەشاندن ناوکی لینوکس
Fedora Core ١ «Yarrow» ٥. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٣ 2.4.19
٢ «Tettnang» ١٨. ئایاری ٢٠٠٤ 2.6.4
٣ «Heidelberg» ٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٤ 2.6.9
٤ «Stentz» ١٣. حوزەیرانی ٢٠٠٥ 2.6.11
٥ «Bordeaux» ٢٠. ئازاری ٢٠٠٦ 2.6.16
٦ «Zod» ٢٤. تشرینی یەکەمی ٢٠٠٦ 2.6.18
Fedora ٧ «Moonshine» ٣١. ئایاری ٢٠٠٧ 2.6.21
٨ «Werewolf» ٨. تشرینی دووهەمی ٢٠٠٧ 2.6.23
٩ «Sulphur» ١٣. ئایاری ٢٠٠٨ 2.6.25
١٠ «Cambridge» ١١.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٨ 2.6.27
۱۱ «Leonidas» ٩.حوزەیرانى ٢٠٠٩ 2.6.29
۱۲ «Constantine» ١۷.تشرینی دووهەمی ٢٠٠٩ 2.6.31
۱۳ «Goddard» ۲۵.ئایاری ۲۰۱۰ 2.6.33
١٤ «Laughlin» ٢.تشرینی دووهەمی ٢٠١١ 2.6.35
١٥ «Lovelock» ٢٤. ئایاری ٢٠١١ 2.6.38
١٦ «Verne» ٨.تشرینی دووهەمی ٢٠١١ 3.1
١٧ «Beefy Miracle» ٢٩. ئایاری ٢٠١٢ 3.3
١٨ «Spherical Cow» ١٥. کانونی دووهەمی ٢٠١٣ 3.6
١٩ «Schrödinger's Cat» ٢.تەمموزی ٢٠١٣ 3.9
٢٠ «Heisenbug» ١٧.کانونی یەکەمی ٢٠١٣ 3.11
ئەو خشتەیەی سەرەوە پێکهاتووە لە وەشانەکانی فێدورا هەر لەسەرەتاوەو ناوەکانیان و ڕێکەوتی وەشاندنیان، هەروەها وەشانی ناوکی لینوکس کە لەگەڵ ئەو وەشانەدا دامەزراوە. هەروەها دەوروبەری gnome و kde.
ئەو ڕەنگە پاشبنەما سەوزەی کۆتایی بریتییە لە دوا وەشانی فێدورا.

وێنەی ڕوومێزی فێدورا

  • هەریەک لە وەشانەکانی ١ تاوەکو ٦ بەناوی Fedora Core ـەوە بوون، پاشان Core لابرا.

زیاتر زانیاری

لینکی دەرەکی