لەم مانگەدا (ئۆکتۆبەری ٢٠٢٦)، ڕووداوێکی تەکنەلۆژیی گەورە، جیهانی نەرمەکاڵا و دیزاین و ئۆفیسی هەژاند. پرۆژەی ArtCraft کۆمەڵێک بەرنامەی تەواو خۆڕایی و سەرچاوەکراوەی (Open Source) خستە بەردەست، کە ڕاستەوخۆ وەک جێگرەوەی بەرنامە گرانبەهاکانی کۆمپانیاکانی وەک Adobe، Microsoft و AutoDesk کار دەکەن.
ئەوەی ئەم پرۆژەیەی کردووە بە جێی سەرسوڕمان و مشتومڕێکی زۆر لەسەر ئاستی جیهان، تەنها خۆڕاییبوونەکەی نییە، بەڵکو چۆنیەتیی دروستکردن و خێرایی کارکردن و هەڵوێستی دژبەیەکی خەڵک و شارەزایانە لەسەری. لێرەدا بە زمانێکی سادە و لەسەر بنەمای کۆد و بەڵگەی زانستی، هەموو دیوەکانی ئەم ڕاپەڕینە نوێیە دەخەینە ڕوو.
١. پرۆژەی ArtCraft چییە؟
بە کورتی، ئەندازیارێکی نەرمەکاڵا بە ناوی براندن تۆماس (Brandon Thomas) هەستاوە بە دروستکردنەوەی ١٣ بەرنامەی سەرەکی کە ڕۆژانە ملیۆنان کەس بۆ کاروباری گرافیک، مۆنتاژ، ئەندازیاری و نووسینگە بەکاریان دەهێنن و مانگانە پارەیەکی زۆریان پێ دەدەن.
گرنگترین بەرنامەکانی ناو ئەم گورزەیە بریتین لە:
| ناوی بەرنامەکە لە ArtCraft | جێگرەوەی چ بەرنامەیەکی بازرگانییە؟ | بواری بەکارهێنان |
| PhotoCraft | Adobe Photoshop | دەستکاریکردنی وێنە و دیزاین |
| FilmCraft | Adobe Premiere Pro | مۆنتاژ و دەستکاریکردنی ڤیدیۆ |
| VectorCraft | Adobe Illustrator | دیزاینی هێڵکاری و لۆگۆ (Vector) |
| EffectCraft | Adobe After Effects | جووڵەگرافیک و کاریگەریی ڤیدیۆیی |
| CADCraft | AutoCAD | نەخشەکێشانی ئەندازیاری و تەلارسازی |
| WordCraft / GridCraft / DeckCraft | Word / Excel / PowerPoint | کاروباری نووسینگە و خشتە و سیمینار |
| LightCraft / DesignCraft / PdfCraft | Lightroom / InDesign / Acrobat | فۆتۆگرافی، چاپەمەنی و پەڕگەی PDF |
| FigCraft / SoundCraft | Figma / Audition | دیزاینی ڕووکار و دەستکاریکردنی دەنگ |
چوار تایبەتمەندییە زێڕینەکەی ئەم پرۆژەیە:
- تەواو خۆڕایی و سەرچاوەکراوەیە: هیچ بەشدارییەکی مانگانەی نییە و کۆدەکانی لەسەر ماڵپەڕی گیتهەب بۆ هەموو کەسێک کراوەیە.
- لەسەر هەموو سیستمێک کار دەکات: بەپێچەوانەی بەرنامەکانی ئەدۆبی و مایکرۆسۆفت کە بەکارهێنەرانی لینوکس (Linux)یان پشتگوێ خستووە، ئەم بەرنامانە بە شێوەی ڕەسەن (Native) لەسەر ویندۆز، ماک، لینوکس و تەنانەت لەناو وێبگەڕیشدا کار دەکەن.
- ئاشنا و ئاسانە: شێوازی دوگمەکان و کورتەبڕەکانی سەر تەختەکلیل (Shortcuts) ڕێک وەک بەرنامە بەناوبانگەکان داڕێژراون، بۆ ئەوەی بەکارهێنەر پێویستی بە فێربوونەوە نەبێت.
- پەڕگەکانت: هەموو شتێک لەسەر کۆمپیوتەرەکەی خۆت کار دەکات و ناچار نیت پەڕگەکانت بخەیتە سەر سێرڤەری/ڕاژەی کۆمپانیاکان.
٢. نهێنیی هێزەکەی لە کوێدایە؟
بۆچی ئەم بەرنامانە هێندە سووک و خێران؟ نهێنییەکەی لە هەڵبژاردنی تەکنەلۆژیاکەیدایە:
- زمانی ڕەست (Rust): هەموو بەرنامەکان لە سفرەوە بە زمانی پرۆگرامسازیی Rust نووسراون. لە جیهانی کۆمپیوتەردا، ڕەست بەوە ناسراوە کە زۆر خێرایە، ڕێگە نادات بەرنامەکان لەناکاو بوەستن (Crash)، و بە شێوەیەکی زۆر زیرەکانە مامەڵە لەگەڵ بیرگەی کۆمپیوتەر (RAM) دەکات. گەر گوێگری پۆدکاستی چاوگ بیت، دەزانیت کە ئێمە باسی گرنگی و بەکارهێنانیمان کردووە لە پرۆژەی لینوکس کێرنەڵ.
- کارکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ کارتی شاشە: زۆرێک لە بەرنامە نوێیەکان ئەمڕۆ وەک ماڵپەڕێکی قورس لەناو کۆمپیوتەردا کار دەکەن و ڕامێکی زۆر دەخۆن، بەڵام بەرنامەکانی ArtCraft ڕاستەوخۆ لەگەڵ کارتی شاشەی کۆمپیوتەرەکەت قسە دەکەن (بە تەکنەلۆژیای
wgpu). - بەڕێوەبردنی زیرەکانەی وێنە: بۆ نموونە لە بەرنامەی PhotoCraftدا، کاتێک وێنەیەکی گەورە دەستکاری دەکەیت، بەرنامەکە وێنەکە دابەش دەکات بۆ چوارگۆشەی بچووک. لە کاتی گۆڕانکاریدا تەنها ئەو چوارگۆشە بچووکە نوێ دەکاتەوە کە دەستت لێداوە، نەک هەموو وێنەکە. ئەمەش وا دەکات لەسەر کۆمپیوتەرە ئاساییەکانیش زۆر خێرا بێت.
٣. مشتومڕی یوتیوبەر و ڕەخنەگران؛ لە نێوان بەرژەوەندی و ڕاستیدا
هەر لەگەڵ بڵاوبوونەوەی پرۆژەکەدا، هەندێک لە یوتیوبەر و بلۆگەرەکان هێرشی توندیان کردە سەر پرۆژەکە. من خۆم لەگەڵ چەند هاوڕێیەکی پرۆگرامساز قسەم کردووە، تا ئەندازەیەک ڕەخنەکانیان دروستە. چونکە خۆیان لەناو بوارەکەدان. جا بە بەڵگە سەیری دوو ڕەخنە سەرەکییەکەیان بکەین:
گومانی یەکەم: «پرۆژەکە بە ژیریی دەستکرد (AI) نووسراوە، کەواتە کۆپییە و شکست دەهێنێت!»
گەشەپێدەری پرۆژەکە خۆی نەیشاردووەتەوە کە بۆ نووسینی کۆدەکان سوودی لە ژیریی دەستکرد (مۆدێلی پێشکەوتووی Claude Opus) وەرگرتووە بۆ ئەوەی کاری چەند ساڵێک لە چەند هەفتەیەکدا تەواو بکات.
- بۆچی ڕەخنەکە لاوازە؟ لە ئەندازیاریی نەرمەکاڵادا، گرنگ ئەنجام و پاکیی کۆدەکەیە نەک ئەوەی کێ یان چی نووسیویەتی. کۆدەکانی ئەم پرۆژەیە لە سفرەوە نووسراون و هیچ کۆدێکی دزراوی کۆمپانیاکانی تری تێدا نییە. جگە لەوەش، وەرگێڕی زمانی ڕەست (Compiler) هێندە توندە کە ڕێگە نادات هیچ کۆدێکی هەڵە و شپرزە تێپەڕێت، هاوکات زیاتر لە ١,٧٠٠ تاقیکردنەوەی ئۆتۆماتیکی لەناو کۆدەکەدا دانراوە بۆ دڵنیابوون لە دروستیی کارکردنی.
- دیوە ڕاستەقینەکە: زۆرێک لەوانەی دژایەتیی کوێرانەی دەکەن، یان بەرژەوەندیی دارایی و سپۆنسەریان لەگەڵ کۆمپانیا بازرگانییەکان هەیە، یان بەدوای ناونیشانی وروژێنەردا دەگەڕێن بۆ کۆکردنەوەی بینەر. لەگەڵ ئەوەشدا، لە ڕووی زانستییەوە ڕاستییەک هەیە: کاتێک ١٣ بەرنامەی گەورە بەم خێراییە دروست دەکرێن، قەبارەی کۆدەکە زۆر گەورە دەبێت و پێویستی بە کاتە تا بەشداربووانی تر بە تەواوی پێداچوونەوەی بۆ بکەن.
گومانی دووەم: «بەرنامەکان پڕن لە هەڵە (Bug) و کەلێن!»
- لۆجیکی دروستبوونی هەڵەکان: کاتێک بەرنامەیەکی نوێ لە قۆناغی تاقیکاریی سەرەتایی (Alpha)دا بڵاو دەکرێتەوە و لە ماوەی چەند ڕۆژێکدا زیاتر لە ٦٠٠ هەزار جار دادەبەزێنرێت لەسەر هەزاران جۆری جیاوازی کۆمپیوتەر، دەرکەوتنی هەڵە و کەلێن شتێکی تەواو سروشتی و چاوەڕوانکراوە. لە جیهانی سەرچاوەکراوەدا، زۆریی ڕاپۆرتی بەکارهێنەران نیشانەی زیندوێتیی پرۆژەکەیە؛ هەر بۆیە لە ماوەیەکی زۆر کەمدا سەدان پرۆگرامساز لە سەرتاسەری جیهانەوە هاتوونەتە سەر هێڵ بۆ چاککردنی ئەو کەلێنانە.
٤. هەڵسەنگاندن: ئایا ئەمڕۆ دەتوانین پشتیان پێ ببەستین؟
بۆ ئەوەی تەواو بێلایەن و زانستی بین، دەبێت جیاوازی بکەین لە نێوان ئێستا و داهاتووی ئەم پرۆژەیەدا:
- شکاندنی قۆرخکاری: پرۆژەی ArtCraft سەلماندی کە چیدیکە دروستکردنی بەرنامەی زەبەلاح قۆرخی چەند کۆمپانیایەکی ملیاردۆلاری نییە. ئەندازیارێکی شارەزا بە یارمەتیی زمانی Rust و ژیریی دەستکرد توانی بناغەی ١٣ بەرنامە دابڕێژێت کە کۆمەڵگەی سەرچاوەکراوە ساڵانێک بوو خەونی پێوە دەبینی.
- ئاستی ئێستای بەرنامەکان: بۆ کاروباری ڕۆژانە، دەستکاریکردنی مامناوەند، فێربوون و ڕزگاربوون لە کرێی مانگانە، بەرنامەکان هەر ئێستا زۆر نایاب و سەرسوڕهێنەرن. بەڵام بۆ کارە پیشەییە زۆر قورس و هەستیارەکان (وەک کردنەوەی فایلی ئەندازیاریی زۆر ئاڵۆزی AutoCAD یان مۆنتاژی سینەمایی قورس)، هێشتا لە قۆناغی گەشەکردندان (Alpha) و بەشێک لە تایبەتمەندییە قووڵەکانیان تەواو نەکراوە.
- ئاسۆی داهاتوو: بەو پێیەی ئێستا کۆدەکە لەسەر گیتهەب کراوەیە و سەدان گەشەپێدەر و هەزاران تاقیکەرەوە پشتگیریی دەکەن، ئەم پرۆژەیە خاوەنی یەکێک لە بەهێزترین بناغەکانە لە مێژووی نەرمەکاڵای خۆڕاییدا و بەردەوامبوونی کۆمەڵگە لەسەری، دەیکاتە ڕکابەرێکی مەترسیدار بۆ کۆمپانیا بازرگانییەکان.
سەرچاوەکان (References)
- ماڵپەڕی فەرمیی پرۆژەکە و بەڵگەنامەکان: ArtCraft – Crafting Apps
- کۆگای سەرەکیی کۆدەکان لەسەر گیتهەب (Source Code & Crates): GitHub – storytold Organization
- پێکهاتەی تەلارسازیی فۆتۆکرافت و تاقیکردنەوەکان: GitHub – storytold/photocraft (Rust Workspace, wgpu & egui implementation)
وەڵامێک بنووسە